HR Barometer 2026 - prioriteit voor ‘downsizing’ verdrievoudigd

De data schetsen een kantelmoment voor de Belgische economie. De mediaan-score voor de prioriteit "Prepare for Stagnation/Downsizing" steeg met 28 pp. van 15 naar 43 op 100. Dit is het hoogste niveau in zes jaar tijd en een bijna verdrievoudiging ten opzichte van 2025. Toch is er geen sprake van een collectieve noodstop. Downsizing blijft momenteel nog de op één na laagste prioriteit op de totale strategische agenda.

De bedrijfswereld is echter verdeeld: terwijl het thema bij 40% van de organisaties nog nauwelijks speelt (score onder 20), geeft bijna een kwart (24%) een alarmscore van boven de 80. Dat is respectievelijk 14 pp. lager en 14 pp. hoger dan vorig jaar. Deze noodzaak tot herstructurering is momenteel het scherpst voelbaar in de Retail, de Chemische sector en de Industrie & Manufacturing.

De macro-economische afkoeling reflecteert zich direct in het rekruteringsbeleid. Voor het eerst sinds de coronapandemie daalt de prioriteit voor Rekrutering & Selectie fors naar een mediaan van 65 (komende van een piek van 85 in 2022). Ook het budget voor Learning & Development (L&D) staat onder druk met een daling naar een score van 61 (tegenover 75 vorig jaar).

De meest opvallende bevinding is echter dat bedrijven die anticiperen op krimp, niet simpelweg blind snijden. Er vindt een strategische verschuiving plaats naar "slimme" HR-tools:

• HR Analytics: beslissingen over het personeelsbestand worden vaker datagedreven genomen.
• Operational Excellence: de focus verschuift naar het efficiënter inzetten van de huidige middelen.
• Industrial Relations: er wordt proactief geïnvesteerd in de relatie met sociale partners om transities soepel te laten verlopen.

Ondanks de huidige economische onzekerheid blijven bedrijven investeren in de voortgang van de digitale transformatie. Of een bedrijf nu voorziet dat het moet krimpen of groeien: de adoptie van technologie gaat onverminderd door. Digitalisering wordt niet langer gezien als een variabele kost, maar als een absolute voorwaarde voor overleving.

"De arbeidsmarkt is aan het normaliseren na een periode van extreme oververhitting," aldus Ellen Volckaert, Senior Business Manager R&D bij Hudson, onderdeel van Randstad. "De focus verschuift noodgedwongen van kwantiteit naar kwaliteit en retentie. In een onzekere markt waar talent ook nog eens minder snel beweegt, wordt het voor werkgevers nog crucialer om in te zetten op een sterk leiderschap, interne mobiliteit en strategic workforce planning. We zien een verschuiving van 'groei ten alle koste' naar 'operationele efficiëntie'. Bedrijven bouwen buffers in, maar de rekrutering en ontwikkeling lopen door op een lager, meer realistisch pitje."

Professor Dirk Buyens (Vlerick Business School) vult aan: "Het is opvallend dat Belgische organisaties vandaag veel volwassener reageren op een naderende afkoeling dan in eerdere crisissen. In plaats van een blinde besparingsdrift, zien we een verschuiving naar precisie-HR. Men werft gerichter aan en gebruikt data en een sterke sociale dialoog om de bestaande organisatie kerngezond te houden. Dat de digitale transformatie onverstoord doorgaat, bewijst dat men technologie inmiddels als een onmisbare constante beschouwt, ongeacht de conjunctuur."

De HR Barometer is een onderzoeksproject geïnitieerd door het Vlerick Strategic Talent Management Centre aan Vlerick Business School. Dit expertisenetwerk zet in op kennisopbouw en -deling binnen HR en Talent Management. Samen met 30+ ledenorganisaties uit verschillende sectoren houdt het onderzoekscentrum een vinger aan de pols omtrent effectieve HR-praktijken en relevante ontwikkelingen in dit vakgebied.

Download het volledige HR Barometer rapport 2026.